Ağrılı Cinsel İlişki
Cinsel
ilişki esnasında ağrı ortaya çıkması disparoni adını alır. Ağrının
nedeni organik bir rahatsızlık olabileceği gibi, psikolojik de
olabilir. Bunun ayrımı ise komple bir jinekolojikmuayene ile
yapılır.Disparoni eğer ilk cinsel ilişki deneyiminden beri varsa
birincil, sonradan ortaya çıkmışsa ikincil adını alır. Bu ayrım
muhtemel nedenlerin ortaya konması açısından önemlidir.Yüzeyel
disparoni vajina girişinde, derin disparoni ise penisin girmesiyle
birlikte vajinanın derinlerinde ortaya çıkan ağrıdır ve bu ayrım da
tanıaçısından önemlidir. Derin disparonide ağrı alt karın bölgesinde
yaygın olarak hissedilir.
ıÜüKadınların yaklaşık %15?i hayatlarının
bir döneminde böyle bir ağrıyla karşı karşıya kalırlar. Ancak
%1-2?sinde ise ağrı tedavi gerektirecek kadar şiddetlidir. Bazı
kadınlar bu ağrıyı daha çok genital bölgede basınç, yırtılma veya yanma
hissi olarak tarif ederler.
Neden olur?
Disparoni
nedenleri incelenirken aşağıdan yukarı doğru (vajina girişinden iç
genital organlara doğru) bir ayrım yapmak konunun daha iyi
anlaşılmasına katkıda bulunacaktır.
Vajina girişine bağlı nedenler: yüzeyel disparoni nedenidirler.
Kızlık zarıyla ilgili sorunlar: Kızlık zarının yapısal olarak sert olması
Menopoza bağlı atrofi: Menopoz döneminde dokular esnekliklerini yitirdiklerinden cinsel ilişki tahrişe ve ağrıya neden olabilir.
Yeterince hazır olunmadan ilişkide bulunma ve buna bağlı tahriş
Epizyotomi
nedbeleri: özellikle zor doğumlardan sonra fazla sayıda dikiş
gerektiğinde ve/veya epizyotomi iyileşmesi esnasında enfeksiyon meydana
geldiğinde dikiş yerleri sıklıkla nedbe bırakarak iyileşir ve bu
nedbeler ilişkide ağrı duyulmasına neden olur.
Enfeksiyonlar: Herpes Simpleks enfeksiyonları (genital uçuk) hem ilişkide hem de ilişki olmayan döneminde ağrı yapar.
ıÜüVajinaya bağlı nedenler:
Enfeksiyonlar: vajinit bazı durumlarda ağrıya neden olabilir
ıÜüKitle ve tümörler: vajinada kitle nadir görülür. Büyük kitleler ağrı ve beraberinde kanamaya neden olabilirler.
ıÜüYeterince hazır olunmadan ilişkide bulunma ve buna bağlı tahriş
ıÜüRektosel
(vajina arka duvarı sarkması), uterus sarkması ve sistosel (vajina ön
duvarı sarkması): gerilmeye bağlı ağrı nedeni olabilirler.
Yabancı cisimlere karşı gelişen allerjik cevap
ıÜüVajina kubbesinde cerrahi veya radyoterapiye bağlı değişiklikler
Doğumsal anomaliler: nadir görülürler
ıÜüPelvik yapılara ait nedenler
(iç genital organlara bağlı nedenler): Bu durumlarda derin disparoni ortaya çıkar.
ıÜüPelvik
iltihabi durumlar: pelvik enfeksiyonlar hem akut dönemde hem de
iyileştikten sonraki dönemde ilişkide ağrı nedeni olabilirler.
Endometriozis:
endometriozis genital bölgedeki organlarda yapışıklıklara neden olan
bir durumdur. Bu yapışıklıklar ilişki esnasında ıÜügerilmeye ve ağrıya
neden olabilirler.
ıÜüUterus habis veya selim tümörleri
ıÜüPelviste enfeksiyonlara, ameliyatlara veya endometriozise bağlı gelişen yapışıklıklar
ıÜüGeçirilmiş pelvis kırıkları
ıÜüSindirim sistemi hastalıkları: nadiren disparoni nedenidirler.
ıÜüEnflamatuar barsak hastalıkları (Crohn hastalığı-Divertikülit)
ıÜüKabızlık
Hemoroid,
fistül ve fissür gibi anüs ve rektum bölgesi hastalıkları: dışkılama
esnasında ve sonrasında ağrıya neden olabilecekleri gibi yakın komşuluk
nedeniyle disparoni nedeni de olabilirler.
ıÜüİdrar yolu hastalıkları: Üretra veya mesaneye ait lezyonlar
Psikolojik bozukluklar: Korku, kaygı, fobik reaksiyonlar, konversiyon reaksiyonları, partnerle uyumsuzluk,
İlk
ilişkinin yarattığı psikolojik travma gibi psikolojik durumlar da en
önemli disparoni nedenleri arasında üst sıralarda yer alırlar.
Disparoninin
(Cinsel ilişki esnasında ağrı ortaya çıkması) vajinismustan (vajina
girişi kaslarının ilişki esnasında kasılması) ayırıcı tanısı mutlaka
yapılmış olmalıdır.
Tedavi öncesi incelemeler
Öncelikle
enfeksiyon, kitle, kanser veya kanser öncüsü lezyon açısından muayene,
ultrason, vajinal kültür, papsmear, idrar kültürü gibi incelemeler
yapılır.
Şüpheli durumlarda vulva ve/veya vajinaya kolposkopik inceleme yapılır ve gerekirse biyopsi alınır.
Derin disparonide laparoskopik inceleme sıklıkla gereklidir.
Tedavi
Tedavide ilk adım hastanın ve eşinin hastalığın tabiatı konusunda bilgi sahibi olmasıdır.
Organik nedenler usulüne uygun olarak ilaç ve/veya cerrahi yolla tedavi edilir.
Hastalığın psikolojik komponenti varsa bireysel ve/veya eşle beraber psikopterapi çok önemlidir ve ihmal edilmemelidir.
www.cinsel-sorunlar.com
